Öğretmenler Sitesi

ANKARA' NIN BAÅžKENT OLUÅžU
(13 Ekim 1923)

        Anayasamızın 3. maddesi BaÅŸkentimizin Ankara olduÄŸunu belirtir ve 4. maddesi ile bu hükmün "deÄŸiÅŸtirilemez ve deÄŸiÅŸtirilmesi teklif edilemez." ÅŸeklindedir. Böylelikle Ankara' nın baÅŸkentliÄŸi dokunulmazlığa kavuÅŸmuÅŸtur.

        Atatürk, 23 Temmuz 1919' da Erzurum' a, 4 Eylül 1919' da Sivas' a gitti. Bu illerde toplana kongrelerde temsil heyetleri seçildi. Seçilenlerle birlikte Atatürk, Ankara' ya  hareket etti. 27 Aralık 1919 günü Temsilciler Kurulu üyeleriyle birlikte Ankara'ya geldi.

        O zamana kadar Osmanlı Ä°mparatorluÄŸu'nun baÅŸkenti Ä°stanbul idi. Osmanlı Mebusan Meclisi son kez 12 Ocak 1919'da Ä°stanbul'da toplandı. 16 Mart 1919 günü Ä°ngilizler Ä°stanbul'a girdi. Önce meclisi bastılar. Bu olay üzerine birçok milletvekili Anadolu'ya geçti. Yakalananlardan çoÄŸu tutuklandı. Artık Osmanlı Mebusan Meclisi'nin Ä°stanbul'da toplanma olasılığı kalmamıştı. Milletvekillerinin toplanacağı ve ülkenin yönetileceÄŸi bir baÅŸkent gerekiyordu.

        Ankara, Anadolu'nun ortasında, savaÅŸ cephelerine eÅŸit uzaklıkta bir kentti. Savaşın yönetimi ve haberleÅŸme, Ankara'dan kolaylıkla yürütülürdü. Dağılan Osmanlı Mebusan Meclisi üyeleri ile Sivas ve Erzurum Kongreleri'nde seçilen temsilcilerin bir yerde toplanması gerekiyordu. Bu nedenle 19 Mart 1919 günü Mustafa Kemal PaÅŸa kimi illere ve komutanlıklara bir genelge gönderdi. Bu genelgede özetle ; "Osmanlı Devletinin yaÅŸamı ve egemenliÄŸinin sona erdiÄŸi" bildiriliyor, "Türk ulusu kendi yaÅŸamını ve bağımsızlığını koruyacaktır." deniliyordu. Bu genelgeden sonra temsilcilerle Osmanlı Mebusan Meclisi'nden gelen üyeler Ankara'da toplanmaya baÅŸladılar. Ankaralılar onları coÅŸkuyla, sevinçle, sevgiyle karşıladı.

        Türkiye Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920 günü, Ankara'da açıldı. Meclis, ilk oturumunda Mustafa Kemal PaÅŸa'yı baÅŸkan seçti. Mustafa Kemal PaÅŸa bundan sonra ülkeyi kurtarma çalışmalarını Anadolu'nun bu küçük kentinde sürdürdü. Ulusal KurtuluÅŸ Savaşı'mızın planları bu yoksul kentte hazırlandı. Savaşın baÅŸarıya ulaÅŸması için düzenli ordular kuruldu. Bu ordular Ä°nönü'de, Sakarya'da, Dumlupınar'da düşmanı bozguna uÄŸrattı. 30 AÄŸustos 1922'de kazanılan BaÅŸkomutanlık Savaşı ile KurtuluÅŸ Savaşı'mız tamamlandı.

        23 Nisan 1920 ' den itibaren yeni Türk Devleti' nin baÅŸkentliÄŸini yapan Ankara, o zaman ki DışiÅŸleri Bakanımız olan Ä°smet Ä°nönü ve 14 milletvekilinin verdiÄŸi yasa teklifi uzun tartışmalardan sonra kabul edilerek, 13 Ekim 1923' te Türkiye Cunhuriyeti' nin baÅŸkenti olmuÅŸtur.

Tags: ankara | başkent | başkent oluşu | günü | haftası